Een rat stikt in z'n eten. Wat doe je dan?

Als je rat stikt in iets (niet van toepassing bij longontsteking etc.), wat zie je dan?

Uit den blinde komt de oorstand schuin naar achteren te staan, tot bijna platliggend in de nek... Dat is meestal het eerste wat je opvalt. Meestal is dat het moment waarop je gealarmeerd raakt dat er iets niet in de haak is....

De lichaamshouding is als volgt: De rat zet zich schrap met vier pootjes tegelijk en de kop komt overmatig naar voren toe. Het kopje lijkt er wel iets langer door te worden, omdat het lijf in elkaar krimpt vanwege de benauwdheid. De rat hapt naar lucht (met de bek overmatig wijd open in een poging om lucht te happen) en de tong kan enigszins blauw zien. Dat kan gepaard gaan met een piepende ademhaling, maar dat hoeft niet. Het hangt er vanaf hoelang de rat het al benauwd heeft en hoe ernstig de verstikking is, wat je precies ziet.

Een staartloze rat (waar ik geen voorstander van ben!) is in dit geval altijd in z'n nadeel, omdat in de handeling die volgt de staart (voor jou als eigenaar) een extra steuntje in de rug is. Hierbij wil ik meteen aanmerken dat je nooit een rat bij de staart mag pakken ( ! ). Ook niet in dit soort omstandigheden. De staart helpt wel mee om voor jezelf de balans te houden in wat je doet, doordat de palm van je hand heel gevoelig is voor dit soort prikkels, maak daar gebruik van. Wees je elk moment bewust wat je aan het doen bent en zorg dat je alle details ziet en hoort van je rat!

Wat je doet is:

1. Alles wat je af kan leiden aan de kant gooien en uitzetten (als je televisie zit te kijken). Je hebt je volle concentratie nodig om te handelen. Als je het niet goed doet en je verliest je concentratie, vallen er slachtoffers. Huisgenoten maan je even tot stilte, tot de crisissituatie voorbij is of je gaat zelf naar een stille (vrije !!) ruimte toe.

2. Je pakt de rat goed stevig bij de heup en de achterpootjes vast (met je volle hand!! tussen alle vijf je vingers in) en je legt de staart (als controlemiddel voor het gevoel in je eigen handen, wat de rat doet) over je handpalm heen. Kop naar beneden en de pootjes en de staart omhoog.

3. Je gaat in een gangpad staan (of midden in de woonkamer) i.i.g. in een vrije ruimte waar je helemaal niets om je heen hebt staan en je slaat je rat als het ware een paar keer met korte krachte tikken naar beneden toe. KIJK WEL UIT DAT JE NIET ONVERANTWOORD HARD REAGEERT, HET BEEST MAG ER NIETS ANDERS AAN OVERHOUDEN ( ! ) ALS HOOGUIT DE SCHRIK! Kijk hoe de rat reageert. Is het voer uit de luchtpijp verdwenen, dan zal de rat normaal adem gaan halen, dan is het goed.

4. Is het dan nog niet goed, dan kan je het nog een keer herhalen in combinatie met loskloppen op de schouderbladen. Zet de rat tegen je borst aan (dat voelt nog veilig ook, nadat je hem in een vrije val hebt laten belanden; dat is wat je eigenlijk gedaan hebt) en klop het dier regelmatig op de plaats waar je weet dat de luchtpijp zit. Ook hierbij houd je de rat met de kop naar beneden! Stop niet tot je ziet dat de rat beter reageert.

Las pauzes in om te controleren hoe het met het ratje gaat. Blijf doorlopend controleren of het beter gaat, gestopt is of dat de rat nog steeds heel benauwd is. Tussendoor kan je de rat even omdraaien naar je toe met zijn kopje, om hem gerust te stellen, het beest krijgt de schrik van zijn leven, nadat hij zich verslikt heeft..... Knuffel daarom regelmatig tussendoor. Dat is ook waarom je even absolute rust om je heen moet hebben! Het is jij en de rat en niemand anders!

5. Helpt ook dat onvoldoende, dan kun je wat water pakken (bij voorkeur met een spuitje, dat is heel erg goed te doseren!) en proberen of het helpt om hem te laten slikken, maar eigenlijk is dat iets wat je als laatste redmiddel aan moet grijpen omdat er ook verslikkingsgevaar is. Het kan helpen, maar WEET VERDRAAID GOED WAAR JE MEE BEZIG BENT ALS JE DAT DOET! Kleine beetjes water. Echt mililitertjes per keer dat je dit doet. Wees je goed bewust wat je doet en hoe de rat reageert.

Als het helpt, kan je de rat tegen je borst aanzetten (op z'n kop en later met het kopje naar je toe) en alsnog even nakloppen op de luchtwegen. Ook daarin weten wat je doet. Niet te hard, maar ook niet te zacht.

Wanneer mag je stoppen?

Als je ziet dat het bektrekken (het overmatig happen naar adem) afgenomen is en de rat weer redelijk op z'n pootjes staat, zonder het benauwd te hebben. In dat geval kan je de rat alsnog een klein beetje water geven om de rat verder op dreef te helpen. Het beestje zal het zeker waarderen. Je voorkomt er gelijk een shock mee in hele ernstige gevallen (wat gelukkig niet zo heel snel gebeurt, zeker als je de handleiding gevolgd hebt.)

In de regel zal de rat suffig zijn na zo'n akkefietje. Geef hem rust, houd de rat een poosje bij je of zet het beestje even apart in een klein kooitje naast je, net hoe de situatie is en wat de rat prettig vindt. Sommige ratten zijn na dithele gebeuren veel liever bij hun soortgenootjes, wat ik heel goed begrijp. Het is redelijk ingrijpend.

Voor wie dit heel erg heftig lijkt: het IS ook heel heftig! MAAR Laat je je rat liever stikken of grijp je in als je zoiets ziet? Bedenk hierbij dat het voor de rat niet prettig is om te stikken of op z'n minst het verschrikkelijk benauwd te hebben en voor jou als eigenaar is het niet leuk om je rat te zien stikken, zonder dat je iets gedaan hebt. Zoiets vergeet je je leven lang niet meer. In de mensenwereld sla je iemand ook op zijn rug als hij zich ernstig heeft verslikt. Bovendien als de band met je rat hecht is, dan begrijpt het beestje vaak heel goed wat je gedaan hebt als je hem gered hebt.

Tot slot: Geef je rat een flinke knuffel als alles achter de rug is en zet hem (of haar) rustig terug in het hok, zodat het beestje even alles op een rij kan zetten en tot zichzelf kan komen. Geef de rat nog even niets te eten, want dat veroorzaakte nou juist het probleem....